Türkiye’de akademik dergi yayıncılığının en önemli hedeflerinden biri TR Dizin’e kabul edilmektir. Türkiye’nin ulusal atıf dizini olan TR Dizin, ULAKBİM tarafından yönetilmekte ve yalnızca belirli kalite kriterlerini karşılayan dergileri bünyesine kabul etmektedir. Bu kriterlerin önemli bir bölümü teknik gereksinimlerden oluşmaktadır ve OJS kullanan dergiler için bu gereksinimlerin büyük çoğunluğu sistem üzerinden karşılanabilmektedir. Bu yazıda TR Dizin başvurusu için OJS’de yapılması gereken teknik ayarları adım adım açıklıyoruz.
TR Dizin Neden Önemlidir?
TR Dizin’e kabul edilen dergiler, Türkiye’nin akademik değerlendirme sistemlerinde tanınan ve atıf alan yayınlar arasına girer. Akademisyenler için yayın yaptıkları dergilerin TR Dizin’de yer alması, akademik yükseltme süreçlerinde doğrudan belirleyici bir etkendir. Bu nedenle TR Dizin başvurusu, Türkiye’deki çoğu akademik derginin öncelikli hedefleri arasındadır.
OAI-PMH Protokolünün Aktive Edilmesi
TR Dizin, dergilerdeki makale metadata verilerini OAI-PMH (Open Archives Initiative Protocol for Metadata Harvesting) protokolü aracılığıyla toplar. OJS’de bu protokol varsayılan olarak mevcut olmakla birlikte etkinleştirilmesi ve doğru yapılandırılması gerekir. Yönetim panelinde Ayarlar → Web Sitesi → Eklentiler → OAI Metadata Format eklentisi aktive edilmeli ve endpoint adresi test edilerek doğrulanmalıdır. OAI-PMH endpoint’inin erişilebilir ve hatasız çalışması TR Dizin değerlendirmesinde kritik bir kriterdir.
Makale Metadata Standartları
TR Dizin başvurusunda makalelerin metadata kalitesi titizlikle incelenir. OJS’de her makale için başlık, özet, anahtar kelimeler ve yazar bilgileri hem Türkçe hem İngilizce olarak girilmelidir. Yazar bilgilerinde ORCID numarasının zorunlu hâle getirilmesi, hem TR Dizin hem de uluslararası dizinlerin beklentilerini karşılar. Bunun yanı sıra her makalenin JEL kodu veya konu sınıflamasının eksiksiz girilmesi de metadata kalitesini artırır.
DOI Entegrasyonu
TR Dizin değerlendirme kriterlerinde DOI (Digital Object Identifier) kullanımı ayrı bir ağırlık taşımaktadır. OJS’de Crossref üyeliği aracılığıyla DOI atama işlemi otomatik hâle getirilebilir. Crossref DOI eklentisi yapılandırıldıktan sonra yeni yayınlanan her makaleye otomatik olarak benzersiz bir DOI atanır ve bu tanımlayıcı uluslararası veri tabanlarında derginin atıf sayısını artırır.
Etik Beyan ve Açık Erişim Ayarları
TR Dizin, yayın etiği standartlarına uyumu da değerlendirme kapsamında ele alır. OJS’de dergi politikaları bölümünde etik kurul beyanı, çıkar çatışması politikası, intihal önleme prosedürü ve yazar katkı beyanı metinlerinin yer alması gerekmektedir. Açık erişim politikasının net biçimde tanımlanması ve makalelere uygun Creative Commons lisanslarının atanması da TR Dizin uyumluluk kriterlerini karşılamak açısından önem taşır.
ORCID Entegrasyonu
Yazar kimlik doğrulaması için ORCID eklentisinin OJS’ye entegre edilmesi, hem TR Dizin hem de DOAJ ve Scopus gibi uluslararası dizinlerin ortak bir beklentisidir. OJS’de ORCID eklentisi yapılandırıldığında yazarlar makale gönderimi sırasında ORCID hesaplarıyla sisteme bağlanabilir; bu sayede yazar kimliği standart ve doğrulanabilir biçimde kayıt altına alınır.
Sonuç
TR Dizin başvurusu için OJS’de yapılması gereken teknik ayarlar, deneyimsiz bir kullanıcı için zaman alıcı ve karmaşık olabilir. Yanlış yapılandırılmış bir OAI-PMH endpoint’i veya eksik metadata girişi, başvurunun reddedilmesine ya da sürecin uzamasına neden olabilir. OJS TR olarak TR Dizin başvurusu için gereken tüm teknik ayarları sizin adınıza gerçekleştiriyor ve başvuru sürecinde danışmanlık desteği sunuyoruz.